Es el título del artículo que en Diario Abierto me publicaron y podéis ver aquí
http://www.diarioabierto.es/83646/%C2%BFpuede-la-banca-ser-etica#
‘Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo)’ Category
-
¿Puede la banca ser ética?
agosto 22, 2012 by sergio
Category Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo), Desarrollo Sostenible y Decrecimiento (un modo de vivir) | Tags: bancaetica | No Comments
-
10 preguntas e respostas en defensa das políticas de cooperación ao desenvolvemento
mayo 8, 2012 by sergio
Dentro da campaña de mobilización das diversas organizacións de cooperación ao desenvolvemento da sociedade civil, estanse a desenvolver decálogos e argumentarios para a defensa das políticas de cooperación ao desenvolvemento. Aquí vai o meu!
1. Por que a AOD non ligada, non voluntarista e como instrumento dunha política real de cooperación ao desenvolvemento? Trátase dun imperativo ético e de xustiza (débeda social, histórica e ambiental) de defensa da poboación máis vulnerable, promovendo a cidadanía global dende tódolos ámbitos. Trátase ademais dun dos instrumentos máis importantes de defensa do dereito ao desenvolvemento (ver declaración) e dos dereitos humanos (ver declaración). Tamén os diversos foros de Eficacia da Axuda resaltan estas características da AOD para ser verdadeiramente útil.
2. Unha cousa son os problemas de aquí e outra os doutros países? As políticas de cooperación deben ser unha máis das políticas sociais (simplemente coa particularidade de que a cidadanía que a promove non son as persoas beneficiarias directas da mesma, aínda que poden selo de xeito indirecto como se menciona no punto 10). Trátase de apoio á poboación máis vulnerable dende un punto de vista do “dereito ao desenvolvemento” coa perspectiva máis global (máis aló dos estados). O facer depender cooperación de Relacións Exteriores pode implicar un enfoque de influencia sobre os países empobrecidos máis que a promoción da xustiza social global, que debería facer que fora unha política máis finalista coas persoas (sen someterse tanto a consideracións xeopolíticas e de rendibilidade económica, senón as de tipo social e cultural vinculadas á defensa e promoción da poboación máis vulnerable e ás consideracións de xustiza e dereito ao desenvolvemento). No informe de políticas de cooperación das CCAA da CONGD pódese ver como está na actualidade a situación no estado español neste “posicionamento orgánico” da política de cooperación en cada autonomía. A Educación para a Cidadanía Global é o sustento formativo e de valores básico a promover neste enfoque, que rexeita totalmente a demagoxia do discurso “eles ou nós” (e o de “mellor recortar en cooperación que pechar ambulatorios”), e que debe formar parte non só das políticas de cooperación, senón que debe ser eixo transversal do resto das políticas como valor intrínseco das accións de goberno que busquen a xustiza social (ver puntos 5 e 9).
3. A cidadanía apoia seguir apostando por políticas de cooperación? No caso de Galicia a propia Xunta encargou un estudo á Universidade de Santiago onde se pon de manifesto este apoio e tamén ao resto de políticas sociais. Hai unha tendencia sobre todo nas redes sociais dende hai uns meses a denunciar o “recorte social” e tamén en educación e sanidade, en vez de buscar solucións máis estruturais e de calado (que implican maior esforzo planificador e pode que máis risco político) á grande cantidade de gasto ineficiente que se fai dende as distintas AAPP (duplicación de competencias ou administracións inútiles, coches oficiais, despilfarros en obras pouco planificadas e moitas veces inútiles, soldos escandalosos, dietas inconcibibles, múltiples salarios, rescates a entidades privadas con diñeiro público, pouca eficiencia no sistema das forzas armadas, etc.).
4. Por que AOD pública? Porque son fondos da cidadanía que confía nas capacidades das AAPP para a súa xestión (igual que pasa no resto das políticas sociais). A cidadanía confía no criterio de asignación de recursos da AOD que, como no resto das políticas, debe ser transparente e suxeita a rendición de contas. Isto non é óbice para que se promova tamén a mobilización social a través de aportes de tempo ou diñeiro de particulares nas causas que consideren acordes as súas ideas ou intereses, se ben debe haber unha base xeral de carácter público, como pasa con calquera política social.
5. A política de cooperación debe estar illada e ter “personalidade propia”? Trátase dunha das políticas nas que máis se reflexa os valores que teñen que ver con Cidadanía Global que se promoven dende o goberno, de aí que a personalidade da mesma este asegurada (tanto no xeito de promovela e as liñas de traballo que se prioricen, como o xeito de deixala de lado e desmantelala). Debe ser, sen embargo, coherente co resto de políticas para que non se de unha “esquizofrenia de políticas de desenvolvemento” ou, no peor dos casos, que a AOD se converta nos “cristais de cores da idade contemporánea”, no edulcorante da pastilla amarga ou, como moito, no vehículo para poñer parches de alivio temporal ou o tubo de escape de descontento social pola falta de acceso ás necesidades básicas. Non se pode promover a cidadanía global e a boa gobernanza como eixos transversais de traballo en cooperación ao desenvolvemento e logo defender a falta de democracia nos organismos internacionais, por poñer un exemplo extremo (e real). A acción global debe levar aparelladas políticas de cooperación cunha vontade real de xustiza social global, defensa do dereito ao desenvolvemento dos pobos e apoio aos dereitos humanos en todo o mundo. Isto debe comezar polo xeito de funcionar das institucións internacionais. Os valores dunha institución falan directamente da meta da institución, e unha das cousas menos admisibles é a “incoherencia institucional” sen o desexo de cambiala.
6. E cal é o papel da sociedade civil e o asociacionismo na aplicación destas políticas de cooperación? Trátase dos grandes protagonistas dos movementos de cambio social e deben ser axentes clave de rendición de contas da AOD, que debe tamén estar canalizada nunha parte importante a través dos propios movementos sociais e organizacións de desenvolvemento non lucrativas como vencello directo cunha sociedade civil transnacional (e suxeitas tamén, por suposto, a mesma rendición de contas ante dita sociedade civil transnacional). O cambio debe ter enfoque de arriba abaixo, pero tamén (e sobre todo) de abaixo arriba, por iso son tan importantes as agrupacións da sociedade civil.
7. É importante a cooperación descentralizada? Non se pode limitar a acción da cooperación a un só nivel da Administración. Como se mencionou, debe tratarse dunha política integral, incluíndo tanto aos actores como aos sectores e niveis de actuación. A cooperación descentralizada, ademais de estar recoñecida xa en diversos estatutos autonómicos, é clave para a permeabilidade e aproximación á sociedade civil das distintas CCAA dos enfoque de Educación para o Desenvolvemento por ser administracións máis próximas (o mesmo que a local). Paga a pena destacar tamén as capacidades sectoriais específicas das distintas entidades locais ou autonómicas, que maximizarán esa permeabilidade e fará máis eficaz á propia AOD. É importante un sistema diverso e complexo para manexar algo tan diverso e complexo como o desenvolvemento. Boas referencias son os documentos sobre a cooperación descentralizada de Alboan, CONGD e MUSOL.
8. Deben as empresas privadas ser actores da cooperación ao desenvolvemento e executores da AOD? Sen negar o papel de progreso social, desenvolvemento económico e mellora da calidade de vida a través de bens e servizos, a cooperación ao desenvolvemento non debería ser eido de traballo de entidades lucrativas nin entidades vinculadas ás mesmas cun papel de protagonismo estratéxico. Como xa se comentou, trátase dunha política social de apoio á poboación máis desfavorecida e neste eido o carácter lucrativo ou o vínculo ao mesmo pode ser unha traba determinante para non so non acadar os obxectivos de xustiza social, senon mesmo abrir máis a fenda existente. Iso non implica que non podan participar como provedores de servizos e bens necesario para esta acción social, por suposto, pero non como protagonistas nin na definición das políticas nin na parte estratéxica da execución. A execución de fondos de AOD por parte de empresas deberían, por tanto, ser baixo un enfoque de dereito ao desenvolvemento, priorizando a transferencia tecnolóxica, a creación de capacidades, o respecto dos dereitos humanos e a non creación de dependencia. As propias AAPP dos países donantes deberían ter comisións ad hoc para velar por isto, cunha rendición de contas a sociedade civil global. Ademais, como parte da integralidade e coherencia de políticas, os propios gobernos deberían velar por que as empresas do país (e mesmo da comunidade autónoma, se fora o caso), mesmo aínda que non estean a executar fondos da AOD, teñan políticas de acordo á defensa dos dereitos humanos a nivel global, sen distintos criterios segundo o país de traballo. O impulso dun sistema de xustiza global onde se inclúa a observación das prácticas das transnacionais, así como unha democratización dos organismos internacionais deberían ser unha prioridade neste eido da promoción da actividade empresarial como motor de desenvolvemento (que non de cooperación ao desenvolvemento).
9. Serve de algo unha política cooperación sen Educación para o Desenvolvemento? Hai que facer especial énfase na Educación para o Desenvolvemento con enfoque de Cidadanía Global ou Cidadanía Cosmopolita, onde é clave a integralidade e coherencia de políticas, formando cidadáns críticos e responsables que formen parte desta sociedade civil multinacional e pidan contas aos diversos axentes da cooperación na súa acción de buscar a xustiza social global e dereito ao desenvolvemento cos valores dos dereitos humanos inherentes a esa acción (sen separar “aos de aquí”, sexa o que sexa iso).
10. É tamén unha razón de defensa das políticas de cooperación ao desenvolvemento o “egoísmo intelixente”? Algúns expertos o ven así, como catalizador da acción global e freo de diversos conflitos motivados polas diferencias sociais (tanto de rexímenes políticos extremistas e belixerantes, como de caldo de cultivo de grupos violentos ou de migracións). Un exemplo dun estudio moi completo e sistemático con este enfoque é o informe “Hacia un Libro Blanco de la política española de desarrollo”. Persoalmente, eu non abusaría destes argumentos na defensa das políticas de cooperación, para non caer nun excesivo utilitarismo. Sen dúbida, non o enfocaría en ningún momento na boa repercusión das políticas de cooperación na “defensa da marca España” ou calquera tipo de “mellora competitiva das nosas empresas ou marcas” (posicionamento para min incoherente coa importancia de desligar estas políticas de intereses de país e promover a Cidadanía Cosmopolita). En todo caso empregaría argumentos que reforcen o feito de que “se o resto está ben, es máis fácil que eu tamén estea ben, con valores máis enfocados á colaboraración e solidariedade en vez de á competición”.
Actualización 28/08/2012: unha xustificación moito máis sustentada ao 10º punto de non empregar eses argumentos de caracter «transacional» ou como xeito de dar protagonismo a unha marca ou país pódese ver neste moi recomendable informe que é aplicable por completo á realidade española: Buscando marcos: nuevas formas de implicar a la ciudadanía del Reino Unido con la pobreza global
Category Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo) | Tags: | 1 Comment
-
Reflexións navideñas sobre ONGD
diciembre 22, 2011 by sergio
Hoxe deixo unhas reflexións no blogue No me pidan calma, de Xosé Cuns. ONGD: Pepito Grillo contra Sócrates. É moi motivante poder compartir opinións con tódolos lectores que ten o seu blogue e con moitas outras personas que invita a escribir nel, de xeito que da unha moi necesaria pluralidade e diversidade ao acercamento á temática de exclusión social, cooperación e en xeral solidariedade (sobre todo nos tempos que corren, onde se fai demasiada demagoxia, como se pode ver tamén nesta interesante reflexión de Alicia sobre Autocensura e erótica do aplauso)
Category Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo), El sofá de la sala (pensamientos y tertulias...) | Tags: cooperación,ONGD,voluntariado | No Comments
-
Hoxe é o día do voluntariado, felicidades a todas as persoas voluntarias…
diciembre 5, 2011 by sergio
…que dirían no mítico programa Telegato. Tras unha temporadiña de tranquilidade na Cova, quixen neste Día do Voluntariado facer unha pequena homenaxe ás persoas que fan voluntariado de desenvolvemento (polo demais, bastante invisibilizado dentro doutros tipos de voluntariado como o social ou o ambiental). E non me refiro tanto ao máis coñecido deste descoñecido voluntariado, como poderían ser vacacións solidarias ou calquer outro tipo de estancias en países empobrecidos aínda que sexan cunha lóxica máis mediopracista e de Educación para o Desenvolvemento como o Programa de Coñecemento da Realidade de Enxeñería Sen Fronteiras. Refírome as persoas que traballan dende aquí, dende a súa vida normal, como voluntarias en ONGD.
Nunca deixo de sorprenderme cando vexo á xente que me rodea no meu traballo (polo que eu si cobro) meténdose atracóns cando toca algunha actividade, ou saíndo de currar ou de clase e meténdose en reunións para lograr colaborar unha miguiña en que se avance cara a igualdade de oportunidades de desenvolvemento e de loita polos dereitos humanos básicos e por definir o propio desenvolvemento por parte das persoas e os pobos. Ese sentimento de solidariedade universal contribúe a unha verdadeira Educación para a Cidadanía Global. Penso que xa só esta actitude é bo en si mesma. Iso si, na laboura de transformación social tamén penso que son importantes as formas e xeitos de traballo destas persoas voluntarias, con actividades que faciliten a participación dos axentes e os enfoques de fortalecemento local e dereitos humanos, así como non asistencialismo e a transmisión das mensaxes sen vulnerar a dignidade humana que prolonguen a visión de caridade mal entendida (tanto nos países empobrecidos como no noso entorno). Promoción do pensamento crítico e voluntariado responsable e finalista (tratando de que a persoa se implique no propio devenir da asociación e grupo de traballo máis aló da actividade puntual en si) son conceptos chave para este xeito de entender o voluntariado.
Category Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo) | Tags: galego,voluntariado | 1 Comment
-
Blog action day 2011. A Alimentación.
octubre 16, 2011 by sergio
Hoxe, Día Mundial da Alimentación, era normal que o Blog Action Day tratara de chamar a atención sobre este tema. E iso que desgraciadamente nos últimos meses mesmo os grandes medios falaron bastante del… e non por nada bo, como é habitual.
Estase a falar cada vez máis (aínda que xa dende hai moitos anos) do concepto de Soberanía Alimentaria, que supera ao de Seguridade Alimentaria. Non só hai que ter alimentos de calidade, tamén hai que manter o poder de decisión sobre que e como producir o máis cerca posible das persoas. Pero este concepto de soberanía tamén «invadiu» outros ámbitos, chegándose a falar de Soberanía Enerxética ou mesmo, máis recientemente, de Soberanía Dixital (o concepto de Nube Aberta tal como se está a manexar polas empresas proveedoras de servizos pode ser igual de perxudicial para a Soberanía Dixital como o é o xeito en que se están a manexar os transxénicos para a Soberanía Alimentaria, xa que non é suficiente ter ferramentas «chachis» como facebook, twitter, ou blogger… se logo fan o que queren coa miña información, ou censuran o que lles peta). Para mi, a importancia deste concepto de soberanía, ven dado porque penso que así se está a desenvolver a dimensión das persoas de cidadanía responsable, no sentido de buscar máis espazos de decisión na túa vida ou polo menos que eses espazos estén máis perto e se poida influir máis facilmente neles, aínda que a veces custe tempo… Non se trata de obligar a xente a participar nestas tomas de decisións, pero si de facilitalo aos cidadáns que así o desexen (ao revés da tendencia que se está a dar, que é de concentración en poucas mans das decisións en Alimentación, Enerxía e, se lles deixan, Internete).
Tampouco pensedes que a cercanía e o local é por definición o mellor. Aquí entra o concepto de Consumo Responsable (aplicable a todos os productos de consumo para o noso día a día). Cada acto de consumo é un acto político e hai que tratar de actuar con responsabilidade e tratar de informarse o máis posible sobre as condicións da produción do ben ou servizo que vaiamos consumir (ir collendo ese hábito, tampouco sen ser un paranoico). Un exemplo que quero denunciar dende aquí…, as casetas do polbo en Lugo, tan típicas de San Froilán que están aínda nestes días. Non todas son iguais…, nalgunhas danse condicións aos empregados de auténtica esclavitude, racionándolles a comida e a bebida, traballando máis de 12 horas diarias, e cos donos gañando un auténtico pastizal que gastan a mans cheas en cousas que quedariades flipaos. Coma me da por dicir nos últimos tempos, hai un mundo de «jet set» e luxo aí fora que eu non son moi consciente de que está. O que está claro é que a alguén se lle saca do lombo! Non tendes máis que falar cos camareiros… Así vai o país!!! Se queredes saber quen son estes impresentables non teño problema en comentárvolo particularmente.
Category Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo), Lo que se ve (y se grita) al abrir la ventana | Tags: Blog action day,galego | No Comments
-
15O, somos muchos «unidos por un cambio global»
octubre 16, 2011 by sergio
Los que me conocen saben que de un tiempo a esta parte cada vez tengo menos paciencia con muchas de las cosas que ocurren en el mundo. Como mi abuela dice, «yo ya no entiendo nada» (pero es que ella tiene 92 años, que ya quisiera yo llegar así a su edad). También Amaral lo dice, pero por otras cosas…¿o no? Y me he alegrado que durante este año haya habido movimientos como el de Democracia Real Ya, que además de protestar, también construyen y proponen, porque no entienden y no les gusta el mundo en el que están y el que va a quedar para los que vienen. Por eso no me gusta que se refieran en los grandes medios (des)informativos a todo el movimiento como «indignados», porque se quedan con una pequeña parte de lo que son. Están indignados, sí, pero no se limitan a criticar. Hay propuestas concretas que a veces de pura lógica podrían parecer risibles, pero desgraciadamente no lo son. Del manifiesto de ayer en Santiago de Compostela, yo me quedé con
abusan sistematicamente dos países máis pobres, explotando a súa terra para atender as necesidades do primeiro mundo, e aínda por riba disfrazando estes abusos de regalos e axudas para o desenvolvemento
Los que estamos en cooperación al desarrollo tenemos una enorme responsabilidad de impedir que la ayuda al desarrollo (AOD) se convierta en, como he dicho ya en otras ocasiones, «los cristales de colores del siglo XXI«.
Así que, ya que no he podido participar en el movimiento de cerca (un reconocimiento desde aquí a la gente de las más de 900 ciudades de todo el mundo que han trabajado duramente tanto en la organización como en las diversas asambleas, juntando y sintetizando ideas), aunque hoy es el Blog Action Day (aun estoy a tiempo de participar, que lo haré), primero va este reconocimiento a todos los que salieron a la calle ayer en todo el mundo, o los que estaban en espíritu. No nos gusta lo que le estamos haciendo al mundo y sabemos como cambiar!!!
O POBO, UNIDO, XAMAIS SERÁ VENCIDO!!
QUE NON, QUE NON, QUE NON NOS REPRESENTAN!!!
NON HAI PAN, PA TANTO CHOURIZO!
O CHAMAN DEMOCRACIA E NON O É, O CHAMAN DEMOCRACIA E NON O É, OÉOÉOÉ OÉOÉOÉ, O CHAMAN DEMOCRACIA E NON O É
ESTA DEMOCRACIA É UNHA BASURA, NON A DIFERENCIO DA DICTADURA!!
A PRAZA E NOSA, E NON DE CONDE ROA!!
OUTRO MUNDO É POSIBLE…
YA ESTÁ BIEN DE NO ESTAR BIEN!!
E lembrade, A REVOLUCIÓN NON SERÁ TELEVISADA! (aínda que se conseguimos un internet de todos, pode que sexa blogueada, ou tuiteada!!)
Category Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo), Lo que se ve (y se grita) al abrir la ventana | Tags: alacalle | 2 Comments
-
¿Característica del ser humano?
septiembre 28, 2011 by sergio
De una entrevista que Punset hacía al neurólogo Robert Sapolsky narrada en su libro El viaje a la felicidad extraigo una frase del neurólogo que me llamó mucho la atención:
“La capacidad de conmoverse por hechos que ocurren lejos es característica del ser humano”. Puede ser que se trate de una compensación natural a la capacidad del ser humano de destrozar las vidas de otros congéneres (y entornos) que están muy lejos (y con lejos se refería tanto en el espacio como en el tiempo), pero en cualquier caso creo que es una característica que, sobre todo en tiempos de crisis, preferimos no emplear demasiado. Por eso la cooperación al desarrollo como política pública es un cuento que ni los propios políticos se creen…
Category Biblioteca, Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo) | Tags: citas,cooperación,libros,política | 1 Comment
-
Gotas de friki-freskor. Comics y activismo social: ¿los indignados prevalecen?
agosto 5, 2011 by sergio
Por si alguien lo dudaba, en uno de sus últimos números, la revista Es Posible, de la ONG Ecología y Desarrollo, se dedica a analizar como este medio ha sido una herramienta para el activismo en muy diversas facetas. Desde Mafalda a Persépolis (que también han pasado al cine), pasando incluso por Toriyama (el de Songoku) con su Sandland (sobre el agua, tema que me interesa especialmente) y una genial sección de «Tebeos para ampliar», merece mucho la pena tanto para los que les gusta el cómic de cualquier tipo como para los activistas (o cualquiera) que quieran ampliar su cultura. Quizás se me pasó, pero eché en falta una mención al imprescindible V de Vendetta (también en cine con una notable película que sin embargo no puede reflejar toda la fuerza de un cómic que me ha impactado) con su mítica frase «England prevails» (Inglaterra prevalece).
Actualización noviembre 2012:
También hay por ahí un cómic genial sobre el conflicto del sahara con menos de 3000 palabras y otro sobre comercio justo en varios idiomas, que me han llamado la atención.
Category Biblioteca, Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo), Videoteca | Tags: comics,friki freskor | No Comments
-
El papel de las organizaciones clásicas en el 15M
junio 17, 2011 by sergio
>Interesante debate aquí sobre la participación de las organizaciones clásicas en el movimiento 15M en el que no pude evitar participar.
Category Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo) | Tags: sociedad civil | No Comments
-
El espejismo humanitario, 3
abril 27, 2011 by sergio
Y los últimos comentarios del libro (ya véis que da para mucho).
«En el ejército nadie opina y unos cuantos deciden, en las ONG todos opinan y nadie decide«. Con esta frase se puede resumir la visión que Raich transmite de la confrontación entre los humanitarios y los militares.
Sí es cierto que en acciones de emergencia o de ayuda humanitaria parece que incluso las ONG adquieren una estructura más «vertical», posiblemente más eficiente para este tipo de actuaciones. Pero cuando las acciones se centran más en largo plazo y desarrollo la estructura se va haciendo más horizontal, aunque aquí hay una gran variedad según la ONG de que se trate. Aun así no creo que en las ONG nadie decida (aunque desgraciadamente tampoco todos opinan), por lo menos en las que se dedican más a desarrollo, que son las que conozco algo… De hecho, en terreno, no deberían ser las ONG internacionales quienes decidieran.El episodio del avión humanitario medio vacío cargado sólo con…, bueno, mejor no lo cuento. Buf, cuanto despilfarro y postureo! Aun así, el despilfarro y postureo en obras que no se sabe ni para que sirven y cambian 2 ó 3 veces de uso durante la fase de construcción, con el encarecimiento correspondiente, es infinitamente mayor en España que en las misiones de ayuda humanitaria y de cooperación al desarrollo, tanto en términos absolutos como en términos de % de fondos utilizados y eficiencia (si es que en desarrollo podemos medir realmente la eficiencia, pero eso es otra historia). Pero eso no es tan mediático y tampoco interesa demasiado que se sepa…
Otro tema peliagudo, la competencia entre ONG en terreno, que según cuenta Raich a veces es surrealista, viendo quien encuentra antes el cólera en los excrementos de la población para poder tener más tiempo en los telediarios… Pues seguro que se han dado casos y se seguirán dando, aunque yo no tengo experiencia en emergencias. En desarrollo esto no es tan habitual, más bien se dan casos de indiferencia o pasotismo, y todos los intentos de coordinación real suelen quedarse en reuniones o palabras bonitas (aunque cada vez hay más excepciones, afortunadamente).
Para la página 271, una terrible (y certera) reflexión: «no todos los muertos son iguales» y posteriormente alerta de la gran concentración de medios de comunicación en unas pocas agencias de noticias.
La página 280 es una genial descripción de como los grandes medios de comunicación (des)informan sobre las «crisis humanitarias» quitándoles a los conflictos sociales y políticos sus contextos y causas profundas para simplemente «dar pena»… (vamos, lo de los negritos llenos de moscas pero bien explicado).
En la página 281 habla de la nueva generación de ONG que entre otros valores tienen el ser apolíticas… No creo que sean apolíticas, ninguna ONG puede ser apolítica (ni siquiera siendo neutral se es apolítico). Quizás apartidistas…
En la página 283 afronta un nuevo caballo de batalla, el de asegurar que, como cualquier otra empresa, las ONG tienen como finalidad última «asegurar su propia supervivencia». Y las mete a todas en el mismo saco, sean buenas, malas, chapuceras o serias (que hay de todo, igual que hay empresas de todo tipo, personas de todo tipo e incluso administraciones públicas de todo tipo, que no me sirve eso de que «administración pública no hay más que una»). Yo creo que, como herramientas que son (las empresas dentro del sector lucrativo para ganar dinero y las del tercer sector para una multiplicidad de objetivos mucho mayor, y si no me creeis observad como desaparecen empresas absorbidas por otras o se venden justo cuando más dinero valen aunque el comprador las vaya a desmontar porque lo que quiere es librarse de la competencia), las ONGD o las ONG humanitarias que son serias y no chapuceras tienen como finalidad última la que en su misión hayan definido (y si en esa definición ha participado su base social y no es una idea feliz de unos cuantos, para mí aun más transformadora será). Y si en su día a día las ONG no tienen presente esa misión entonces no son serias, son chapuceras y oportunistas. Así que yo no metería a las ONG serias en ese saco, que ya bastante mal hace la opinión pública y los grandes medios al sector «solidario» con esas generalizaciones como para que también gente con tanta experiencia como Jordi Raich contribuya a perpetuar esa mala imagen. Muy distinto es que si uno no ha acabado un trabajo, deba cuidar y mantener a punto la herramienta que está empleando para hacer ese trabajo, pero el hecho de hacer esto con una perspectiva no finalista cambia (o debería cambiar) muchas prácticas y elementos en las estrategias de las ONG.
La página 307 debería estar enmarcada en todas las oficinas de las ONG de desarrollo. «Por encima de la exigencia de atender a los desdichados está el imperativo de denunciar los abusos y violaciones, de testimoniar sobre las vedaderas causa de la violencia y la miseria. Muchas ONG todavía se echan para atrás a la hora de revelar las injusticias por miedo a perder financiación y poner en peligro la continuidad de los proyectos o a sus empleados». O «eliminar el mal es más humanitario que hacer el bien«, y muchas más. Genial alegato hacia la búsqueda y denuncia de las causas profundas de la desigualdad.
En fin, un libro de contrastes, muy enriquecedor, donde hay mucho para el debate, pero su mayor virtud es que se atreve a sacar esos debates de los que no se quiere hablar en el sector, y reflexiones que le vienen a uno cuando ha visto lo que el autor ha visto, como la de «Yo llevaba media vida cruzando fronteras por placer y aquellos miles de desgraciados llevaban otra media haciéndolo contra su voluntad. Habí algo de injusto en ello«. Pues sí, eso es desigualdad…
————————————-
Otros enlaces relacionados:
El espejismo humanitario, 1
El espejismo humanitario, 2Category Biblioteca, Cooperación para el Desarrollo (más que un trabajo) | Tags: | 1 Comment
